Najnowszy teleskop kosmiczny przysłał pierwsze zdjęcia

2 kwietnia 2025, 13:52

Przed czterema laty informowaliśmy, że NASA wybrała przyszłą misję, która pozwoli lepiej zrozumieć ewolucję wszechświata oraz zbadać, na ile powszechne w naszej galaktyce są podstawowe składniki niezbędne do powstania życia. Misja SPHEREx (Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization and Ices Explorer) wystartowała 11 marca i właśnie przysłała pierwsze zdjęcia. W ciągu dwóch lat pracy ma dostarczyć danych o ponad 450 milionach galaktyk i ponad 100 milionach gwiazd w Drodze Mlecznej.



Niezwykle ciasny układ poczwórny. Jak cztery gwiazdy w Układzie Słonecznym

4 marca 2026, 09:17

Zespół naukowy z Węgier, Czech, Słowacji, USA i Chin odkrył najbardziej kompaktowy poczwórny układ gwiazd typu 3+1. TIC 120362137 składa się z zaćmieniowego układu podwójnego o okresie 3,28 dnia – czyli takiego układu dwóch gwiazd, w którym z ziemskiego punktu widzenia gwiazdy powodują swoje zaćmienia. Układ ten co 51,3 doby ulega zaćmieniu przez trzecią gwiazdę. A wokół tej trójki krąży jeszcze jedna gwiazda. Wszystkie gwiazdy znajdują się niezwykle blisko siebie.


Białe wino tylko w szklanej butelce

14 maja 2010, 17:43

Wino przechowywane w plastikowej butelce i opakowaniach typu Bag-in-Box – tzw. workach w pudełku - traci świeżość już po pół roku. Po zakończeniu trwającego rok studium badacze z Instytutu Wina i Nauk o Winie (ISVV) w Bordeaux ustalili, że w ciągu 6 miesięcy ulega zmianie zarówno smak, jak i skład chemiczny białej wersji tego trunku.


Średniowieczny biskup i jego teoria kolorów

14 marca 2012, 16:53

Naukowcy skupieni wokół inicjatywy Ordered Universe dokonali zdumiewającego odkrycia. Okazuje się, że Robert Grosseteste, żyjący w XIII wieku duchowny, uczony i późniejszy biskup Lincoln, miał podobną wiedzę o podstawach kolorów, jaką mamy obecnie.


Podczas budowy metra znaleziono chińskie skrypty medyczne sprzed 2 tys. lat

23 grudnia 2013, 16:34

Podczas prac związanych z budową metra w mieście Chengdu znaleziono 920 pasów z bambusa z tekstami o tematyce medycznej oraz szereg artefaktów z okresu panowania Zachodniej Dynastii Han (202 r. p.n.e.-9 r. n.e.). Okazuje się, że 2 tys. lat temu Chińczycy stosowali chili na ból głowy, a żółtaczkę leczyli uryną byka.


Ryzykowne korzystanie z karmników

21 września 2015, 05:07

Zięby, które wolą korzystać z karmników niż z naturalnych źródeł pożywienia, z większym prawdopodobieństwem zarażają się zapaleniem spojówek. Co więcej, szybciej zarażają też nią innych członków swojego stada


Sprzyjający klimat pomógł Czyngis Chanowi

23 września 2016, 11:18

Badania pierścieni drzew mogą wyjaśniać, jak to się stało, że przed 800 laty niewielkie grupy mongolskich nomadów zjednoczyły się i w ciągu kilku dekad podbiły olbrzymie tereny, tworząc największe imperium lądowe w historii.


Nauka potwierdza autentyczność relikwii

2 października 2017, 08:29

Od ponad 700 lat w klasztorze franciszkanów w Folloni w pobliżu włoskiej Montelli przechowywane są fragmenty tekstyliów. Legenda mówi, że są to pozostałości po worku z chlebem, który pojawił się na klasztornych schodach zimą 1224 roku. Pożywienie zostało przysłane braciom przez św. Franciszka, który przebywał w tym czasie we Francji. Posłańcem świętego był zaś anioł. Teraz duńsko-włosko-holenderski zespół naukowy zyskał możliwość przebadania tekstyliów.


Znaleziono przodka wielkich epidemii dżumy

8 czerwca 2018, 11:29

Zespół naukowy pracujący pod kierunkiem uczonych z Instytutu Nauki o Historii Człowieka im. Maxa Plancka przeanalizował dwa, liczące sobie 3800 lat, genomy Yersinia pestis. Wyniki badań opublikowanych w Nature Communications wskazują, że mamy do czynienia z najstarszymi zsekwencjonowanymi genomami tej bakterii, które noszą cechy charakterystyczne czynnika zakaźnego typowego dla dżumy dymieniczej, a szczep jest przodkiem szczepów Y. pestis, które wywołały Dżumę Justyniana, Czarną Śmierć oraz epidemię w XIX-wiecznych Chinach.


Osoby w małżeństwach są silniejsze niż ci, którzy nie mają małżonków

24 stycznia 2019, 13:00

Osoby w związkach małżeńskich są silniejsze fizycznie niż osoby stanu wolnego, wynika z najnowszych badań przeprowadzonych na University College London. W swoich badaniach uczeni skupili się na porównaniu możliwości fizycznych osób powyżej 60. roku życia. Dane do badań pochodziły od ponad 20 000 osób z Wielkiej Brytanii i USA, które w 2008 roku wzięły udział w English Longitudinal Study of Ageing oraz w US Health and Retirement Study z roku 2006 i 2008.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk